Routeplanner for Cycling

ROUTEPLANNER EN GPS NAVIGATIE IN BELGIË EN IN HET GROOT-HERTOGDOM LUXEMBURG VOOR FIETSERS

ALGEMENE BESCHRIJVING

De CD “Routeplanner en GPS Navigatie in België en in het Groot-Hertogdom Luxemburg voor fietsers” ( verder in de tekst Routeplanner voor fietsers genoemd) laat toe een route te bepalen op een computer waardoor de gebruiker begeleid wordt bij voorkeur langs fietsvriendelijke wegen. De gebruiker kan nadien de berekende route overdragen naar een Garmin GPS toestel dat hem zal leiden volgens deze route. De routeplanner werkt ook op de GPS zelf: voer een bestemming in op de GPS en hij zal u leiden naar deze bestemming bij voorkeur langs fietsvriendelijke wegen, net als een GPS die in de wagen op weg helpt langs autosnelwegen.

De Routeplanner werd ontwikkeld met gegevens van 4 verschillende bronnen.

De basiskaart is de Navteq detailkaart met alle berijdbare verharde en onverharde wegen, inclusief straatnamen, POI’s, grote waterwegen en landgebruik van dit gebied (o.a. bos, golf, vliegveld, enz). Deze kaart laat toe om ieder gekend straatadres, een gemeente, een restaurant, een bank/biljettenverdeler, een hotel, een shopping center, een hospitaal of een treinstation op te zoeken.

Voor het Groot-Hertogdom Luxemburg (verder in de tekst Luxemburg genoemd) werd eveneens een beroep gedaan op het fietsroutenetwerk opgesteld door de Luxemburgse “Administration des Ponts et Chaussées” (vastgelegd in de wet van 6 juli 1999). Hun routes die nu reeds openstaan voor fietsers, werden met hun specifieke benaming opgenomen. Het fietspadennetwerk van de stad Luxemburg, de vele fietspaden van lokale gemeenten en verbindingswegen vervolledigen het nationale net.

Voor Wallonië werd samengewerkt met de Ravel en de Rando-Vélo routes. De Ravel routes die onder beheer van de Waalse overheid werden ontworpen, lopen grotendeels langs waterwegen of oude spoorweglijnen. Ze zijn relatief vlak en uitsluitend bestemd voor fietsers en wandelaars. De Rando-Vélo routes en de gekozen verbindingswegen gebruiken soms het normale wegennet maar werden geselecteerd op hun toegankelijkheid en geschiktheid voor fietsers. Beide routes worden op de Routeplanner met hun benaming (Ravel of Rv) aangeduid. Omdat de Ravel en Rando-Vélo routes niet in alle regio’s van Wallonië voorkomen, werd het fietsnet hier vervolledigd met voornamelijk kleine wegen. Wanneer, omwille van een heuvelachtig parcours of slechte wegen, er geen andere keuze is, werd voor grotere wegen geopteerd.

Voor Vlaanderen, is het de vereniging “Grote Routepaden” die met de hulp van zijn lokale leden alle fietsroutes heeft getekend. Ook enkele grenswegen langs Wallonië werden door hen geselecteerd en een netwerk van fietsroutes in de Oostkantons werd eveneens door hun bijdrage in kaart gebracht. De routes van “Grote Routepaden” zijn met hun typische markering aangeduid (bvb. Lf38).

De laatste bron van gegevens voor België is het DTM model (Digitaal Terrein Model) van het Nationaal Geografisch Instituut. Dit DTM model laat toe het profiel van de gekozen route op het scherm van de computer te tonen. Dit is heel belangrijk voor heuvelachtige regio’s. Zo kan de fietser zijn route selecteren met een voor hem persoonlijk aangepast klimprofiel.

RouteYou, een bedrijf gespecialiseerd in het aanmaken van digitale routes en routekaarten voor GPS navigatiesystemen, heeft al deze gegevens van Luxemburg, Wallonië en Vlaanderen verzameld en verwerkt naar een Garmin Platform.

De legende die bij elke aanbevolen fietsroute hoort, laat toe deze fietsroutes terug te vinden bij topogidsen en andere publicaties van de hierboven vermelde organisaties. Op sommige sites, zijn er ook de laatste veranderingen. Men kan zo de fietstocht beter voorbereiden, en nadien beter herbeleven. Contactadressen:
-Grote Routepaden, 03-232 72 18, info@groteroutepaden.be , www.groteroutepaden.be
-Rando-Vélo: www.randovelo.org
-Département du Tourisme (Luxembourg), 352-428 2821, www.ont.lu/bout-fr.html
-Fietsdienst, Brussels Gewest, www.fiets.irisnet.be
-www.topographie.lu (Luxembourg)

Op de basiskaart werden 3 categorieën van routes getekend:
-fietsroutes die aanbevolen zijn door een van de hierboven vermelde organisaties; hun KLEUR is ROOD.
-fietsroutes die niet specifiek aanbevolen zijn, maar die geschikte verbindingswegen zijn voor de fietsers; hun KLEUR is ROZE.
-groene routes, meestal meer geschikt om te wandelen, maar soms geschikt voor mountainbikers; hun KLEUR is GROEN. De groene routes worden vermeden wanneer de optie “Vermijd onverharde wegen” gekozen wordt. De wegbedekking is dikwijls aarde, steengruis of dergelijke.

Elk van deze categorieën heeft zijn eigen voorstelling op de kaart. Weliswaar is de weergave van de wegen afhankelijk van het type Garmin toestel dat men gebruikt.

Deze fietswegen zijn dikwijls paden in een eigen bedding, soms kunnen ze slechts afgebakend zijn door verkeersmarkeringen op de hoofdweg. In andere gevallen –meestal bij kleine wegen- is er helemaal geen specifieke markering (rijstrook).

De Routeplanner is echter niet geschikt voor auto/motorfiets navigatie. Voor deze toepassing dient de City Navigator kaart gebruikt te worden.

Hoe werkt het algoritme van de Routeplanner voor fietsers?

Routeplanner voor fietsers mag in Voetganger of Fietser modus gebuikt worden. Het verschil tussen de twee ligt meestal in de bepaling van de verplaatsingstijd. Het berekeningsalgorithme houdt geen rekening met eenrichtingsstraten en sluit het gebruik van autosnelwegen steeds uit bij de berekening, zelfs indien de optie « snellere tijd » (en « voorkeur geven aan snelwegen ») gekozen wordt. Er wordt trouwens aangeraden altijd “Kortere afstand” als berekeningmethode te kiezen en de schuifbalk van de routeselectie in het midden te plaatsen. Ten slotte, mag geen “vermijd” functies aangevinkt worden, uitgezonderd de instelling «Vermijd onverharde wegen». In dit laatste geval, worden de groene routes VERMEDEN, en GEEN ONVERHARDE WEGEN.

Indien geen fietsweg beschikbaar is tussen 2 punten, zal de keuze vermoedelijk de kortste weg langs het verkeersnet zijn. De routeplanner zal nooit een route langs een autosnelweg voorstellen.

Hoewel het algoritme van de Routeplanner geen rekening houdt met eenrichtingsverkeer voor de wagens, in de weinige gevallen waar de fietser het eenrichtingsverkeer ook moet respecteren, houdt de Routeplanner er dikwijls rekening mee: ofwel in de berekening zelf, ofwel door de aanwezigheid van een alternatieve route zodat de fietser het eenrichtingsverkeerteken kan respecteren.

Wat eenrichtingsverkeer betreft, maar ook in het algemeen wat het gebruik van de Routeplanner betreft, is het de verantwoordelijkheid van de fietser om de lokale verkeersborden te respecteren, daar deze regelmatig gewijzigd worden. In het bijzonder moet de mountainbiker de groene routes niet gebruiken wanneer zij verboden zijn voor fietsers.

Concreet, hoe vertaalt zich dit allemaal voor de gebruiker?
Laten wij veronderstellen dat de fietsmode gekozen wordt. Men selecteert een adres in België of Luxemburg en de Routeplanner bepaalt de route naar de bestemming: eerst de berekening tot het meest nabije punt op het fietsnetwerk langs de normale wegen, nadien langs het fietsnetwerk tot aan het meest nabije punt van het opgegeven adres op het fietsnetwerk, en uiteindelijk tot dit adres langs de normale wegen.

Het is ook mogelijk doorgangspunten te leggen (op de computer met een eenvoudige muisklik).

Hadden wij de berekeningsmodus zonder de optie “Vermijd onverharde wegen” gekozen, dan had de Routeplanner ook groene routes gebruikt.

Wanneer verschillende alternatieven van gelijkaardige “kwaliteit” bestaan, is het aangeraden na te gaan dat de berekende route aan uw verwachtingen beantwoordt en eventueel tussenpunten te zetten om de route te optimaliseren.

Wij nodigen u uit ons elke anomalie te laten geworden die u zou vastgesteld hebben op onze kaart, zij het als gevolg van een verandering aan de wegeninfrastructuur, of van een foutieve verwerking. Gelieve daarvoor onze support website te gebruiken (http://www.garmin.be/mapreporter.html). Dan kunnen onze ingenieurs de gesuggereerde correcties opnemen. De correctie zal deel uitmaken van een volgende update.

GEBRUIK VAN HET TOESTEL

Met de meeste automotive Garmin GPS toestellen werkt de Routeplanner alleen op de computer; men kan geen route of track overladen van de computer naar de GPS. Deze toestellen zijn overigens niet echt bestemd voor de fietser, ze zijn niet waterdicht en de autonomie van hun batterij is heel beperkt.
De Garmin GPS outdoor toestellen zijn uitermate geschikt voor deze toepassing. Ze zijn waterdicht, hun autonomie ligt rond de 12 uur en er zijn accessoires voor een gemakkelijke montage op de fiets.
Met de toestellen zonder kaartweergave, is het mogelijk een route op de computer te creëren, deze om te zetten in een track en de track door te zenden naar uw GPS. Dan is het eenvoudig de track te volgen op het scherm van de GPS, maar het scherm toont geen kaart. Het is ook niet mogelijk een route te creëren op de GPS.

De toestellen met kaartweergave laten toe alle functionaliteiten van de Routeplanner te gebruiken zoals hierboven beschreven. Er blijft nog wel de keuze tussen modellen met GPS indicatie van de hoogte en de bewegingsrichting, en modellen met barometrische hoogtemeter en elektronisch kompas die precieze metingen blijven geven, ook bij stilstand.

Opgepast! De licentie voor gebruik van de Routeplanner is geschikt voor EEN enkel toestel. Indien u in het bezit bent van een automotive toestel en u plant de aanschaf van een outdoor toestel om zo van de volledige functionnaliteiten te kunnen genieten, gebruik dan nooit het serienummer van het automotive toestel om de CD te ontgrendelen. Dan zou u de kaart niet meer kunnen transfereren naar het outdoor toestel.

Om de Routeplanner voor fietsers in zijn geheel te laden op een GPS, is een geheugenruimte nodig van minimum 90 MB (intern of microkaart naar gelang het model).

INSTALLATIE

Dit hoofdstuk beschrijft de te volgen procedure. Als u problemen ondervindt bij het installeren, kunt u hulp krijgen van de verdeler die u het product heeft verkocht of bij de Helpdesk van Garmin België op het betaalnummer 0903-99641.

Minimum systeemvereisten
Processor Pentium 32 MB RAM
100 Mb vrije schijfruimte
CD-lezer
Seriële of USB poort, naargelang het GPS type
Muis of ander aanwijsapparaat
Schermkaart met 256 kleuren (24-bits kleuren aanbevolen)
32-bit besturingssysteem (Windows 2000 of latere versie)

Eerste stap
Plaats de CD-rom in de lezer en volg de instructies op uw scherm. U moet de keuze maken tussen de Nederlandstalige of de Franstalige versie van de kaart. In een later stadium kunt u altijd het programma herinstalleren en een andere taalversie kiezen. Als het programma niet automatisch start, klik dan op de startknop, kies "Uitvoeren" en tik daarna “D:\CD_Start.exe“, waar D moet vevangen worden door de letter van de CD/DVD lezer waar de CD-rom inzit. Volg de instructies op het scherm. Nadat de kaart op uw harde schijf geïnstalleerd is, moet U nog de kaart ontgrendelen.

Tweede stap
Indien het eerste scherm (Unlock Wizard) van het unlock programma niet automatisch opstart, hoeft u slechts MapSource te openen en te klikken op “Hulpprogramma’s” “Kaarten ontgrendelen”. Van dit punt af, zal het unlock programma u begeleiden. Klik op “Neen, ik heb een unlock code van 25 karakters nodig”. Daarna klikt u op “Routeplanner Belux Fiets/Wandelaar”. Normaal komt het identificatienummer (unit ID) op het scherm indien u de GPS aangesloten hebt. Noteer dit. Verwar het serienummer (serial no.) dat op het GPS-toestel staat niet met het identificatienummer (unit ID) dat u kunt vinden op het GPS-scherm (zie handleiding van het toestel). Volg verder de instructies van het ontgrendelingsprogramma. In de verpakking vindt u een label met het codenummer van de CD-rom (cd key)dat u zal gevraagd worden. Voor uw gemak wordt het u aangeraden een icoontje op uw bureau te plaatsen.

GEBRUIK VAN DE ROUTEPLANNER OP DE COMPUTER

Vooreerst moet worden gecontroleerd dat de Routeplanner in de werkbalk “View” geselecteerd is. Het niveau van het detail van kaarten moet zeer hoog staan, behalve bij het selecteren en laden van kaarten. Voor de meeste toepassingen wordt zelfs aangeraden het hoogste detailniveau te kiezen om alle wegen en een maximum aan namen te zien. De desbetreffende knop bevindt zich bovenaan naast de zoomschaal knop.

1.Kaartgedeeltes selecteren en laden
De topografische kaart is verdeeld in delen die minder dan 10MB geheugenruimte in beslag nemen. U kan dus de zones van de kaart selecteren die u wilt opslaan op het GPS-toestel, rekening houdend met de geheugencapaciteit van de GPS. Stel daarvoor de zoomschaal in op 50 km, zodat u heel België kunt zien, of op 30 km als u meer details wilt zien. Klik daarna op het pictogram «Kaart tool» van de werkbalk Tools, en vervolgens op de zones van de kaart die u wilt selecteren (deze worden roze ingekleurd). Als u nogmaals klikt op dezelfde zone wordt de selectie opgeheven. Om verschillende zones te selecteren, kunt u ook een rechthoek trekken over de zones die u wilt selecteren. In de tablijst «Kaarten» kunt u de lijst van geselecteerde zones zien, en de totale vereiste geheugenruimte. Hier kunt u ook een set van zones een naam geven en opslaan. Let op! Op het scherm links onderaan, is er een vakje om aan te vinken “gegevens voor routeberekening opnemen”; bij het niet aanvinken, riskeert U later op het toestel de melding te krijgen ”Routeberekening fout: geen wegen nabij vertrekpunt”. Als u klaar bent met selecteren, kunt u de kaartgegevens doorsturen naar een GPS door te klikken op «Verzenden naar apparaat», voor zover u het serienummer van die GPS heeft ingegeven bij de installatie. Als er binnen MapSource ook andere kaarten zijn geïnstalleerd, kunt u zones van meerdere kaarten tegelijkertijd doorsturen. Let op dat de zones in de verschillende kaarten moeten geselecteerd worden vooraleer enige kaart te sturen. Let ook op dat het geheugen van het toestel groot genoeg is. Verder in deze handleiding zullen wij tonen waartoe het laden van verschillende kaarten kan dienen.

2. Maken van waypoints, routes en tracks in MapSource
Om in MapSource een waypoint te maken, volstaat het te klikken op de «Waypoint tool» en daarna op het punt op de kaart waar u het waypoint wilt definiëren. Om een route te maken, moet u eerst het type route kiezen. Klik hiervoor op «Bewerken», daarna op «Voorkeuren» en tenslotte op «Routebepaling». Kies hier voor “Automatische route-bepaling”, en als type “Voertuigen”, kies Fiets of Voetganger. U mag geen van de andere type “Voertuigen” kiezen. In geen geval zal de Routeplanner een route langs een autosnelweg selecteren. Het is vereist dat “Vermijd U-bochten” niet aangevinkt wordt. Het wordt ook aangeraden dat de schuifbalk van de route selectie in het midden staat. De route selectie kan niet ingesteld worden in “Voetganger” modus. Maak uw keuze en klik op OK om te bevestigen en het venster te sluiten. Klik nu op de Routeknop in de werkbalk «Tool» en daarna op de punten op de kaart waarlangs uw route moet gaan. U kunt achteraf altijd nog punten toevoegen of verwijderen. U kunt ook een route maken door te klikken op «Bewerken» en «Nieuwe route».
Als uw vertrekpunt (of aankomstplaats) niet ligt op de wegen van het net van fiets- en groene routes, vertrekt de route (of komt de route aan) via alle beschikbare wegen tot aan dit net. Vanaf (tot) dit punt zal de route het net gebruiken.
Indien U een route laat berekenen, zou de Route planner groene routes kunnen nemen indien de optie ”Vermijd onverharde wegen” niet gekozen wordt. U moet er dan zelf op letten dat fietsen toegelaten zijn op deze wegen.

3. Overbrengen van waypoints, tracks en routes van pc naar GPS en vice-versa. Naar gelang het type GPS toestel, kan het allemaal of gedeeltelijk. Het overbrengen van waypoints, tracks en routes gebeurt door te klikken op de knop «Verzenden naar apparaat» of «Ontvangen van apparaat».
Als u een toestel hebt zonder kaartweergave, is het overbrengen van waypoints belangrijk om gemakkelijk punten te kunnen terugvinden op het GPS-toestel. Op zo een toestel, heeft u immers geen zoekfunctie om te zoeken naar adressen of steden. Het is dus handig dat u op voorhand op de computer referentiepunten vastlegt: startpunt, aankomst, tussenpunten,...en deze waypoints naar uw GPS-toestel stuurt.
Routes kunnen slechts overgebracht worden naar een GPS die een “routing” functie bezit. Om een GPS toestel te gebruiken dat alleen waypoints en tracks kan ontvangen, wordt eerst in MapSource een track gecreëerd op de route (door te klikken met de muis op de route). De track wordt nadien overgebracht naar het toestel en kan dan gevolgd worden.

4. Het bewaren van alle gegevens, inclusief tracklogs die u heeft verzameld op uw tochten kan via de standard Microsoft functie (niet met alle GPS modellen).

5. Verbinding tussen uw GPS-toestel en het internet. Mapsource bestanden kunnen gemakkelijk verstuurd worden via internet als bijlage.

GEBRUIK VAN DE ROUTEPLANNER OP HET GPS-TOESTEL

In dit hoofdstuk gaan we ervan uit dat u de Routeplanner reeds in uw GPS-toestel heeft geladen. Als de kaarten in het toestel zijn geladen, wordt het gebruik ervan bepaald door de eigenschappen van uw toestel. Raadpleeg de handleiding van uw toestel voor meer informatie. Bovendien, en meer specifiek indien de weergave op het GPS scherm abnormaal is, controleer of de laatste software geïnstalleerd is op uw GPS toestel.

Om de leesbaarheid van het fietsnet te bevorderen, is de weergave van de verschillende routes afhankelijk van het type GPS. Op de meeste “outdoor” toestellen zijn de aanbevolen fietswegen rood, de andere fietswegen roze, de groene wegen groen. De autosnelwegen zijn dikke oranje lijnen, de hoofdwegen zijn geel en alle andere wegen zijn zwart.

Op de Routeplanner kunt u zoeken op adres, op “steden” (gemeenten), op POI’s of op waypoints die u in het toestel heeft geladen. Wanneer U een gemeente vraagt, worden eerst de gemeenten nabij de huidige locatie voorgesteld. Indien de gezochte gemeente te ver ligt, moet U op naam zoeken.

«Turn-by-turn» navigatie is mogelijk, voor zover uw toestel hiervoor geschikt is. Als uw punt van vertrek (of aankomst) niet ligt op de wegen van het fietsnet, gebruikt de berekende route eerst andere wegen vooraleer het net te gebruiken.

Naargelang het GPS-type, kunt u zoeken naar waypoints, routes of tracks.

De kaartinstellingen van het GPS-toestel moeten eventueel worden aangepast om de tekstgrootte aan uw wensen aan te passen.

Op routeerbare GPS toestellen, wordt de benadering van een richtingsverandering aangeduid, naargelang het type toestel, door een pieptoon of door een boodschap in de geselecteerde taal. Het GPS toestel geeft dan ook een vergroot beeld van de plaats waar de richtingsverandering zal plaatsvinden. Maar bij sommige combinaties van type wegen en in geval van trage verplaatsingen (voetganger), is er geen pieptoon, boodschap of vergroot beeld.

Tenslotte, voor diegenen die al vertrouwd zijn met het gebruik van een GPS: in bepaalde GPS-toestellen kunt u verschillende kaarten tegelijkertijd laden. Hiervoor moet u de kaarten, de ene na de andere, selecteren met de «Kaartknop» van MapSource voordat u klikt op «Verzenden naar apparaat». Zo kunt u, bijvoorbeeld uw gebruikelijke autokaart, de Topografische kaart of de Routeplanner tegelijkertijd inladen en u «turn-by-turn» laten begeleiden tot op een bepaalde plaats op de autokaart, uw tocht vanaf daar te voet of met de fiets verderzetten – ook «turn-by-turn»- en wanneer u dat wilt, off-road gaan op de Topografische kaart. U moet er ook voor zorgen dat, wanneer U een kaart gebruikt, de andere kaarten verborgen blijven.
U kunt ook een fietsroute berekenen met de Routeplanner, nadien de Topografische kaart selecteren in plaats van de Routeplanner, en zolang geen herberekening gebeurt (eventueel uw GPS daarvoor instellen), “turn-by-turn” navigeren op de Topografische kaart. Waypoints, routes en tracks die u op de ene kaart maakt, ziet u ook op de andere.

LICENTIE

De installatie en elke andere vorm van gebruik van de CD-rom «Routeplanner en GPS-navigatie in België en in het Groot- Hertogdom Luxemburg voor fietsers» is enkel toegestaan onder voorwaarde dat u deze licentievoorschriften respecteert. Als licentiehouder heeft u het recht om de Routeplanner op EEN GPS-toestel te installeren, waarvan u het serienummer hebt doorgegeven. Dit gebruiksrecht, met name voor het afdrukken of doorsturen van waypoints, routes en tracks, is enkel toegestaan voor persoonlijk gebruik of - in het geval van een bedrijf - intern gebruik. Afzonderlijk gebruik van de databankgegevens op de CD «Routeplanner en GPS-navigatie in België en in het Groot-Hertogdom Luxemburg voor fietsers» is verboden. Daarnaast kan de uitwisseling van waypoints, routes of tracks en de ter beschikking stelling van deze gegevens op het internet worden toegestaan voor commercieel gebruik of voor de leden van verenigingen zonder winstoogmerk, mits schriftelijk en voorafgaand akkoord van de NV Garmin Belux. Het is verboden het product te decompileren, uit elkaar te nemen, te wijzigen, over te dragen of te gebruiken los van de gegevens van de CD «Routeplanner en GPS-navigatie in België en in het Groot-Hertogdom Luxemburg voor fietsers». De gedigitaliseerde gegevens van de achtergrondkaart zijn eigendom van Navteq, de hoogtegegevens zijn eigendom van het NGI (Nationaal Geografisch Instituut), de gegevens voor de fietsroutes/groene routes, van Grote Routepaden, Rando-Vélo of Garmin Belux. De bijgeleverde software is eigendom van Garmin Corporation. Deze zijn beschermd door de wetten op het copyright, de Belgische wetten en de internationale akkoorden met betrekking tot het intellectuele eigendom. De NV Garmin Belux, P.Dupontstraat 165, 1140 Brussel, is de eigenaar van de CD-rom en iedere vraag hieromtrent moet aan hen worden gericht. Het gebruiksrecht wordt enkel aan u verleend als u bovendien instemt met de hieronder beschreven beperkingen van garantie en aansprakelijkheid, niet enkel ten opzichte van de NV Garmin Belux, maar ook ten opzichte van hun leveranciers en verdelers. Er wordt geen enkele garantie verleend dat het programma zonder fouten werkt bij alle combinaties van computers en goedgekeurde GPS toestellen, noch dat alle kaartgegevens correct zijn. De verantwoordelijkheid voor het gebruik van de CD-rom alsook de vergoeding van eventuele schade of verlies is beperkt tot het vervangen of terugbetalen van de CD-rom, binnen een periode van maximum een maand vanaf de datum van verkoop aan de gebruiker of van een jaar vanaf de verkoop door de NV Garmin Belux aan een verdeler, naargelang welke termijn het eerst afloopt. Elke andere verantwoordelijkheid dan hierboven gedefinieerd voor directe of indirecte schade als gevolg van het al dan niet correct gebruik van het product is uitgesloten.